İç ortam konforu: sıcaklık tek başına yetmez

Bir ofisin ya da kabinin termostatı 22 °C gösterirken kullanıcıların şikâyet etmesi yaygındır ve sebep genellikle sıcaklık değildir.

Altı değişken

ISO 7730, konforu altı değişkenin fonksiyonu olarak tanımlar: hava sıcaklığı, ortalama ışınım sıcaklığı, hava hızı, bağıl nem, metabolik aktivite ve giysi yalıtımı [1]. Bunlardan PMV (öngörülen ortalama oy) ve PPD (memnun olmayan yüzdesi) hesaplanır.

Kritik nokta şudur: termostat yalnız birini ölçer. Diğer beşi ölçülmediği sürece konfor hakkında bir şey söylenmiş olmaz.

Yerel rahatsızlık ayrıca değerlendirilir

Ortalama PMV kabul edilebilir olsa bile yerel etkiler şikâyet üretir:

• Cereyan (draught). Ense ve ayak bileği hizasında hava hızı ve türbülans yoğunluğu. Düşük sıcaklıkta düşük hız bile rahatsız eder.
• Dikey sıcaklık farkı. Ayak bileği ile baş arasındaki fark bir eşiği aşarsa memnuniyetsizlik artar.
• Işınım asimetrisi. Soğuk bir cam yüzey ya da sıcak bir tavan, hava sıcaklığı doğru olsa bile rahatsızlık verir.
• Zemin sıcaklığı.

Bu dört kalem, ortalama değil dağılım sorusudur; alan çözümü olmadan değerlendirilemez. Bkz. CFD ne zaman gereklidir notu.

Modelleme notları

Işınım mutlaka hesaba katılmalı. Ortalama ışınım sıcaklığı, konfor denkleminde hava sıcaklığı kadar ağırlıklıdır. Yüzey sıcaklıkları çözülmeden PMV hesaplanamaz. Bkz. radyasyon notu.

Kaldırma kuvveti belirleyicidir. İnsan, aydınlatma ve ekipman ısı yükleri, düşük hızlı bir ortamda akış desenini kurar. Bkz. karma taşınım notu.

Hedef, tek bir sayı değil bir haritadır. Çıktı, oturma bölgesinde PMV ve cereyan riski dağılımı olmalıdır — tek bir oda ortalaması değil.

Kaynaklar

1. ISO 7730:2005. Ergonomics of the thermal environment — Analytical determination and interpretation of thermal comfort using calculation of the PMV and PPD indices and local thermal comfort criteria. ISO, Geneva.
2. Churchill, S. W. & Chu, H. H. S. (1975). Correlating equations for laminar and turbulent free convection from a vertical plate. International Journal of Heat and Mass Transfer, 18(11), 1323–1329. DOI: 10.1016/0017-9310(75)90243-4