Bina duman kontrolünün kriteri, dumanın tamamen atılması değildir. Kriter, tahliye süresi boyunca zemin seviyesinden belirli bir yüksekliğe kadar yaşanabilir bir katmanın korunmasıdır: görüş mesafesi, sıcaklık ve gaz derişimi sınırları.
Atriyumda: tabakalanmayı koru
Yangından yükselen plum, çevresinden hava sürükleyerek büyür. Tavanda biriken duman katmanı kalınlaştıkça alt sınırı aşağı iner.
Egzoz sisteminin işi, katmanın alt sınırını kritik yüksekliğin üzerinde tutmaktır. Burada sezgiye aykırı bir tuzak vardır: egzoz debisini gereğinden fazla artırmak zarar verir. Aşırı emiş, duman katmanının altındaki temiz havayı yukarı çeker (plugholing) ve duman yerine temiz hava tahliye edilir; katman incelmez, karışır.
Egzoz ağızlarının sayısı, aralığı ve her birinin debisi bu yüzden hesaplanır — tek büyük bir ağız, dağıtılmış birkaç ağızdan kötüdür.
Kapalı otoparkta: farklı problem
Otoparkta tavan yüksekliği düşüktür; tabakalı bir katman korumak çoğu zaman mümkün değildir. Hedef değişir: dumanı belirli bir yöne sürüklemek ve itfaiyenin yaklaşma yolunu temiz tutmak.
Bu, jet fanlarla yapılan bir sürükleme problemidir ve tünel yangınındaki kritik hız mantığıyla aynı ailededir: yeterli hız verilmezse duman geri yayılır, fazla hız verilirse tabakalanma tamamen bozulur.
Modelleme
Yangın büyüme eğrisi bir girdiridir. Isı salım hızının zamanla nasıl arttığı senaryoyla tanımlanır ve sonucu doğrudan belirler.
Kaldırma baskın, Boussinesq geçersiz. Sıcaklık farkı yüzlerce derecedir. Bkz. doğal taşınım notu.
Radyasyon ve is. Görüş mesafesi kriteri is derişimine bağlıdır ve radyasyon duman katmanının soğumasını belirler. Bkz. radyasyon notu.
Besleme havası unutulmamalı. Emilen havanın nereden geldiği tanımlanmazsa çözüm fiziksel değildir; taze hava yolu da modele girer.
Kaynaklar
- Wu, Y. & Bakar, M. Z. A. (2000). Control of smoke flow in tunnel fires using longitudinal ventilation systems — a study of the critical velocity. Fire Safety Journal, 35(4), 363–390. DOI: 10.1016/S0379-7112(00)00031-X
- National Fire Protection Association. NFPA 502 — Standard for Road Tunnels, Bridges, and Other Limited Access Highways. NFPA, Quincy, MA.