Kapalı otopark havalandırması genellikle yangın senaryosuyla anılır. Ama sistemin çalışma süresinin neredeyse tamamı normal işletmede geçer ve oradaki kriter farklıdır: araç egzozundan gelen kirleticilerin derişimini sınırların altında tutmak.
Kriter: derişim, debi değil
Yönetmelikler genellikle bir hava değişim sayısı verir ama gerçek amaç derişim kontrolüdür. Bu ikisi otoparkta belirgin biçimde ayrışır, çünkü:
- Kaynak sabit değildir; araçlar hareket eder ve kirletici en çok manevra ve ilk çalıştırma anında salınır.
- Kirletici, geometri boyunca eşit dağılmaz. Ramp dipleri, köşeler ve kolon arkaları ölü bölge oluşturur.
- Besleme ve egzoz konumları arasında kısa devre oluşabilir; hava değişim sayısı kâğıt üzerinde sağlanırken kirli bölge hiç temizlenmez.
Bu üçü de yalnız alan çözümüyle görünür. Bkz. temiz oda notu — aynı mantık orada da geçerlidir.
Jet fanlı sistemler
Kanalsız jet fan sistemleri, otoparkta havayı egzoz noktalarına doğru sürükler. Tasarım soruları:
- Fan aralığı ve yönü. Çok yakın fanlar birbirinin jetini bozar; toplam itki tek tek itkilerin toplamından küçük olur.
- Kolon ve kiriş engelleri. Jetin menzilini kısaltır; düşük tavanlı otoparklarda belirleyicidir.
- Ölü bölge kalmaması. Sistemin başarı ölçütü, ortalama hız değil, hiçbir köşede durgun hava kalmamasıdır.
İki senaryo, tek sistem
Aynı fanlar yangın senaryosunda duman sürüklemek için kullanılır ve oradaki kriter tamamen farklıdır. Bkz. duman tahliyesi notu ve kritik hız notu.
Tasarımın iki senaryoyu birden sağlaması gerekir ve bunlar farklı optimumlar ister: normal işletme düşük enerjili ve kademeli çalışmayı, yangın senaryosu tam kapasiteyi. Analiz ikisini ayrı ayrı koşmalıdır.
Kaynaklar
- National Fire Protection Association. NFPA 502 — Standard for Road Tunnels, Bridges, and Other Limited Access Highways. NFPA, Quincy, MA.
- ISO 14644-1:2015. Cleanrooms and associated controlled environments — Part 1: Classification of air cleanliness by particle concentration. ISO, Geneva.